Teagmháil / Contact
E-phost: aingealtoibin@gmail.com

Liam Mac Cionnaith,
Cisteoir na Daonscoile,
Móin Minit,
Cathair Chinn Lis,
Co. Luimní

Daonscoil na Mumhan Cúrsa Gaeilge

Cruinniú Cinn Bhliana Dhaonscoil na Mumhan 2021
De bharr uimhreacha Covid 19 faoi láthair, tá sé beartaithe anois Cruinniú Cinn Bhliana Dhaonscoil na Mumhan a chur ar siúl ar líne ar an Luan, 22 Mí na Samhna, 2021 ag 7 i.n. Má’s mian le héinne an nasc a fháil, seol ríomhphost chuig aingealtoibin@gmail.com le bhúr dtoil. Gabh ár leithscéal don athrú seo agus ag siúl sibh a fheiceáil ar an 22 Mí na Samhna seo chughainn.
Annual General Meeting 2021
As a result of recent Covid 19 numbers, it has been decided that the Annual General Meeting of Daonscoil na Mumhan will now be held online on Monday 22nd of November next at 7 p.m. Please email aingealtoibin@gmail.com if you would like a link to the meeting. We apologise for this change and look forward to meeting you online on the 22nd of November next.

Sraith Cainteanna ag Daonscoil na Mumhan 21/22

Beidh sraith cainteanna á sheoladh ag an Daonscoil ar líne ó mhí na Samhna 2021 go dtí Aibreán 2022 ar an gcéad Mháirt de gach mhí, ó 7 i.n. go dtí 8 i.n. Is féidir clárú ar líne trí cliceáil anseo. Beidh táille €30 don sraith iomlán. Seo an clár:

2 Samhain Annraoi de Paor
"Wolfgang von Kempelen (1734-1804): Gaeilgeoir ildánach ón tSlóvaic"
7 Nollaig Catherine Foley
"Cúirt an Mheánlae"
4 Eanáir Mac Dara Mac Donncha
"Amhránaíocht ar an Sean Nós agus Ceol Traidisiúnta"
1 Feabhra Sorcha Ní Chéilleachair
"Is Muide an Chéad Ghlúin Eile"
1 Márta Róisín Sheehy
"Filíocht le Róisín"
5 Aibreán Tomás Mac Conmara
"I gCónaí san Fheasacht: Cogadh na Saoirse- Cuimhne agus Stair"

Ag súil go mór sibh a fheiceáil ar líne.


An online series of talks is being organised as part of Daonscoil na Mumhan from November 2021 to April 2022 on the first Tuesday of each month, from 7-8 pm. Click here for online registration. The fee is €30 for the entire series. The programme is as follows:

November 2ndAnnraoi de Paor
December 7thCatherine Foley
January 4thMac Dara Mac Donncha
February 1stSorcha Ní Chéilleachair
March 1stRóisín Sheehy
April 5thTomás Mac Conmara

Looking forward to seeing you all online.

Nótaí beathaisnéise - Biographies

Annraoi De Paor
Rugadh Annraoi de Paor i bPort Láirge i 1940. Chéimnigh sé mar innealtóir i gColaiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath agus in Ollscoil Chalifornia. Chaith sé na blianta fada ina ollamh in Ollscoil Salford i Sasana agus ina alma mater. Ta sé ar scor ó 2005, ach leanann sé leis an taighde i gcónaí. Bhí sé ina chathaoirleach ar Daonscoil na Mumhan ar feadh deich mbliana agus tá sé ina uachtaráin air anois.


Catherine Foley
Scríbhneoir, Iriseoir agus Léiritheoir.
Is scríbhneoir cruthaitheach, craoltóir, scríbhneoir teilifíse, file agus iriseoir í Catherine. In Aibreán 2020 d’fhoilsigh Leabhair COMHAR bailiúchán dá cholún raidió agus nuachtán, dár teideal Cuisle an Chósta. Bhuaigh an bailiúchán seo céad duais ag Comórtais Liteartha an Oireachtais 2016. D’fhoilsigh Coiscéim a céad bailiúchán filíochta, Ag MarúMaicréal i 2019. I 2018 d’fhoilsigh Mercier Press a leabhar Beyond the Breakwater: Memories of Home. Tá go leor duaiseanna scríbhneoireachta buaite aici i gcomórtais liteartha an Oireachtais, dhá chéad dhuais i gComórtais Liteartha an Oireachtais 2020 san áireamh.

Is craoltóir raidió, iar-léachtóir san iriseoireacht le Coláiste na hOllscoile, Corcaigh, iar-bhall foirne de chuid The Irish Times agus léiritheoir teilifíse í. Tá trí nóibhil le Ghaeilge scríofa aici don fhoghlaimeoir fásta – Sorcha sa Ghailearaí (2003), An Cailín Rua (2004) agus Samhradh an Chéasta (2010). Tá láithreoireacht agus léiritheoireacht déanta aici ar chláracha TG4 agus don raidió, an sraith teilifíse Pobal ag Guí ina measc.


Róisín Sheehy (Róisín Nic an tSíthigh)
Is file, drámadóir agus craoltóir í Róisín Sheehy. D’fhoilsigh Coiscéim a céad cnuasach filíochta Líomóidí ’s Rúbarb i 2021.   Ghnóthaigh a dráma Snámhna Saoirse Gradam Gaeilge Stewart Parker BBC Thuaisceart Éireann.  Tá a saothar foilsithe i mórán foilseacháin, Éigse Éireann, Comhar, Strokestown Poetry Anthology, Feasta ina measc agus craoladh dánta léithi ar Raidió Éireann.  I 2020 ghnóthaigh a dráma An Bhean a Saolaíodh ar Charraig agus an dán Filleann Fianna duais Oireachtas.  Is as Corca Dhuibhne ó dhúchais di agus tá cónaí uirthi anois i gCill Chainnigh. 


Mac Dara Mac Donncha
Cé gur rugadh Mac Dara Mac Donncha in oirthear na Gaillimhe, si an Ghaeilge a theanga dúchais, a athair Sean as Carna ó dhúchas agus a mháthair. Bríd as Gort an Iomaire. Amhránaí sean nós ab ea a athair agus thagadh ceoltóirí agus amhránaithe mór le rá ar cuairt go dtí an teach riamh, leitheidí Shéamuis Ennis, Seosamh Ó hÉanaí agus Joe Burke. Nuair a thosaigh athbheochan na hiomána i gCondae na Gaillimhe i lar na 1970adai, bhí a cholceathrar Joe Mac Donncha ar an bhfoireann agus sin cúis mhór gur suim leis an iomáint ó shin. Tá sé sáite sa dá chaitheamh aimsire ó shin- an ceol tradisiúnta agus na cluichí Gaelacha agus níor mhaith leis go gcaithfeadh sé ceann a roghnú! Tar éis dó seal a chaitheamh ag múinteoireacht, d''oibrigh se le Léritheoirí Teilifíse Nemeton ar feadh scór bliain agus anois oibríonn sé mar shaoririseoir, ag craoladh cláracha spóirt agus ceoil ar Raidió na Gaeltachta, chomh maith le tráchtaireacht ar ócáidí spóirt ar TG4, agus i gColáiste na Rinne, ag teagasc daoine fásta, ar líne agus sa Choláiste féin.


Dr. Tomás Mac Conmara, Oral Historian and Heritage Consultant
Is Cláiríneach ó Thuaim Gréine in Oirthear an Chláir é Tomás Mac Conmara, staraí béil agus údar a bhfuil gradaim bronnta air de bharr a chuid oibre. Thosaigh sé ag taifead stair ó bhéal nuair a bhí sé ina dhéagóir agus bhronn Ollscoil Luimnigh PhD air sa bhliain 2015 de bharr a chuid oibre ar chuimhne sóisialta Chogadh na Saoirse. Sa bhliain 2016 agus muid i mbun chomóradh céad bliain Éirí Amach na Cásca, bhí Tomás mar cheann de na daoine ar bhronn an tUachtarán Micheál D. Ó hUigínn gradam speisialta orthu de bharr a bhfuil déanta aige ar son chultúr na hÉireann. Tá comhairleacht oidhreachta aige, ag stiúradh tograí cultúrtha do Uiscebhealaí Éireann, Óglaigh na hÉireann agus údar áis áitiúla. Chomh maith leis sin, tá ról bainistíochta aige leis an Cork Folklore Project. I measc na leabhar atá foilsithe aige tá Days of Hunger: the Clare Volunteers and the Mountjoy Hunger Strike of 1917, The Time of the Tans agus The Scariff Martyrs, War, Murder and Memory in East Clare, a foilsíodh i Meán Fómhair 2021.


Sorcha Ni Cheilleachair
Is ó Mhaoil a’ Choirne, i Rinn Ó gCuanach sna Déise do Shorcha ó dhúchas. D’fhreastal sí ar Scoil Náisiúnta na Rinne agus Meánscoil San Nioclás sular thug sí a haghaidh ar Choláiste Mhuire gan Smál i Luimneach mar ar oileadh ina múinteoir bunscoile í. Chaith sí seacht mbliana i mbun múinteoireachta, ceithre chin acu sin ina leas phríomhoide sular thug sí faoi ghairm na craoltóireachta. Chaith sí os cionn cúig bliana déag ina clár reachtaire le RTÉ Raidió na Gaeltachta i gceannáras an stáisiúin i gCasla, Connamara. Bhí Sorcha páirteach i mbunú Thuismitheoirí na Gaeltachta agus sa bhliain 2018 ceapadh ina Ceannasaí ar an eagraíocht í. Tá sí ag cur fúithi anois ar an gCeathrú Rua i gConnamara lena fear céile Colm Mac Donncha agus a dtriúr clainne Neans, Micil agus Josie. Is iníon í leis an amhránaí clúiteach Anne Mulqueen agus Tomás Ó Céilleachair, cairde móra le Daonscoil na Mumhan. 


Daonscoil

Cuspóir agus Fealsúnacht
Bunaíodh Daonscoil na Mumhan mar sheachtain chaidrimh agus oideachais do dhaoine fásta a labraíonn an Ghaeilge - seacht lá ina shnaidhmfí forbairt chultúrtha agus foghlaim, cairdeas agus canadh, ceol agus cadráil, éisteacht le malairt tuairime agus lorg fios fátha. Sos é freisin ó thiaráil na bliana fada, saoire in aice na farraige.

Bíonn fís na hÉireann athGhaelaithe mar chúlra don Daonscoil agus déantar talamh slán de gur rí-thábhachtach don náisiún ár dteanga féin a bheith á labhairt.

Aims and History
The Munster Folk School was established in 1953 as an educational week for adults mostly. The educational methods used ensure a most enjoyable week is had by all - lectures, debates, symposia, classes for all levels of Irish language competence, poetry reading, recitals, recitation and poetry writing, art classes, a variety of games, swimming, hill walking, bus tours, music, choral singing and more.

A vision of Ireland where the Irish language flourishes imbues everything we do at the Daonscoil. As is obvious, all aspects of Irish culture are encouraged.

Stair na Daonscoile
I 1952 mhol Pádraig Ó hÍceadha, feirmeoir óg ó Dhúthalla, gur chóir tionól seachtaine do Ghaeilgeoirí a eagrú gach bliain. Ghlac Dáil na Mumhan de Chonradh na Gaeilge leis an moladh seo agus deineadh amhlaidh.

Le comhoibriú ón bhFear Mór, Bainisteoir Choláiste na Rinne sna Déise, bhí an chéad tionól sa Rinn. Agus is i gColáiste na Rinne a tionóladh gach Daonscoil ó shin i leith. Níor tugadh "Daonscoil" ar an ócáid go ceann tamaill agus ní bhíodh aon téama faoi leith don tseachtain sna blianta tosaigh. Ní ba dhéanaí socraíodh ar théama a roghnú don scoil. Mar shampla ba é téama 2002 "Caoga Bliain faoi Bhláth".

Lean Pádraig Ó hÍceadha mar Stiúrthóir na Daonscoile ó 1953 go 1999. Tá Pádraig Ó Dálaigh ina Chisteoir ó 1958 i leith. Bhí a lán daoine eile, leis, a chaith a ndúthracht leis an tionsnamh.

Ó 1996 i leith bíonn Daonscoil an Fhómhair i nGuagán Barra, in Iarthar Chorcaí. Deireadh seachtaine i Mí Dheireadh Fómhair a roghnaítear don ócáid seo.

Seoladh leabhar cuimhní in ómós do Phádraig Ó hÍceadha sa Rinn i 2002.

History of the Daonscoil
Since its inception in 1953 at the suggestion of a young farmer, Pádraig Ó hÍceadha, the Daonscoil has been held at Coláiste na Rinne (Ring College) in County Waterford. In later years, a debate and discussion theme has been set each year. In 2002, for example, to celebrate the Daonscoil's 50th Anniversary, the theme was "Caoga Bliain Faoi Bhláth".

An additional autumn Folk School has also been held since 1996 in Guagán Barra in County Cork. It, too, has a special theme.